Hongerklop
Een hongerklop is plotselinge, totale uitputting tijdens het sporten, doordat de suikervoorraad (glycogeen) in je spieren en lever op is en je bloedsuiker daalt. Je benen lopen leeg, je wordt trillerig of duizelig, en je komt nog maar langzaam vooruit. Je voorkomt het door op tijd te eten: bij ritten langer dan anderhalf uur zo'n 30 tot 90 gram koolhydraten per uur.
Wat betekent hongerklop?
Het woord zegt het: een klap door honger. In het Engels heet het bonk of hitting the wall. Bijna elke fietser die lange ritten maakt, kent het: het ene moment rijd je nog lekker, een paar minuten later kun je de pedalen nauwelijks rondkrijgen. Het verschil met gewone vermoeidheid is hoe plots en hoe volledig het komt.
Wat gebeurt er in je lichaam?
Je spieren verbranden tijdens het fietsen een mix van vet en koolhydraten. Vet heb je genoeg, maar je lichaam haalt er maar langzaam energie uit. Voor stevig fietsen zijn koolhydraten nodig, en die liggen opgeslagen als glycogeen:
- in je spieren: zo'n 400 tot 500 gram;
- in je lever: zo'n 100 gram, die je bloedsuiker op peil houdt.
Samen is dat 1.600 tot 2.000 kilocalorieën, genoeg voor anderhalf tot twee uur stevig fietsen. Eet je onderweg niets, dan raakt die voorraad op. Je spieren moeten terugvallen op vet en kunnen dan alleen nog op een laag tempo werken. Daalt ook je bloedsuiker, dan krijgen je hersenen te weinig brandstof: dat geeft het trillerige, wazige gevoel.
Zo herken je een hongerklop
- Je benen voelen ineens leeg en zwaar, en je vermogen zakt weg.
- Je wordt trillerig, licht in je hoofd of duizelig.
- Je krijgt enorme trek, of juist helemaal geen zin in eten.
- Je wordt prikkelbaar, chagrijnig of kunt je moeilijk concentreren.
- Je krijgt het koud of gaat zweten zonder dat je hard rijdt.
Een hongerklop is iets anders dan kramp (een spier die vastschiet) of verzuring (branderige benen na een zware inspanning, die wegtrekt als je rustiger gaat).
Wat doe je als je een hongerklop hebt?
- Stop of rijd heel rustig. Doorbijten maakt het erger.
- Eet snelle koolhydraten: 30 tot 60 gram. Een energiegel, een paar dextrosetabletten, een blikje frisdrank met suiker, of een banaan met een koek.
- Wacht 10 tot 15 minuten tot het effect komt, en eet daarna nog iets.
- Rijd rustig naar huis, de kortste weg. Je kracht komt deels terug, maar je zit die dag niet meer op je oude niveau.
Hongerklop voorkomen
Voor de rit. Eet 2 tot 4 uur van tevoren een maaltijd met koolhydraten, zoals brood, havermout of rijst. Vertrek je vroeg, dan helpt een kleiner ontbijt een uur van tevoren ook.
Tijdens de rit. De internationale sportvoedingsrichtlijnen (onder andere van Asker Jeukendrup) adviseren:
| Duur van de rit | Koolhydraten per uur |
|---|---|
| Korter dan een uur | niet nodig |
| 1 tot 2,5 uur | 30–60 g |
| Langer dan 2,5 uur | tot 90 g, als mix van glucose en fructose |
Ter vergelijking: een banaan heeft zo'n 25 gram koolhydraten, een energiegel 20 tot 30 gram, een halve liter sportdrank ongeveer 30 gram en een krentenbol rond de 30 gram. Begin na een half uur met eten en eet daarna elke 20 tot 30 minuten een beetje, ook als je nog geen trek hebt. Hoeveel energie je op een rit verbruikt, reken je uit met calorieën fietsen.
Train je darmen. 90 gram per uur kan niet iedereen zomaar verdragen. Bouw het op tijdens je lange trainingsritten, zodat je maag er op de dag van je tocht aan gewend is.
Wanneer loop je het meeste risico?
- Op lange ritten waarop je niets of te weinig eet.
- Als je nuchter of na een karige maaltijd vertrekt.
- Na een paar zware trainingsdagen zonder genoeg koolhydraten, waardoor je voorraad niet meer vol zat.
- In een groep of op een tocht waar het tempo hoger ligt dan je gewend bent: hoe harder je rijdt, hoe sneller je glycogeen opgaat.
Rustig fietsen in zone 2 helpt je lichaam op termijn meer vet te verbranden, zodat je voorraad langer meegaat. Het vervangt het eten onderweg niet. Heb je vaak last van duizeligheid of trillen, ook bij korte ritten, of heb je diabetes? Bespreek het dan met je huisarts.
Vragen over hongerklop
Wat is een hongerklop?
Plotselinge uitputting tijdens het sporten doordat je glycogeenvoorraad op is en je bloedsuiker daalt. Je benen lopen leeg en je wordt trillerig of duizelig.
Hoe snel ben je van een hongerklop hersteld?
Na 10 tot 15 minuten en snelle koolhydraten kun je meestal weer rustig verder. Je volledige kracht komt die dag meestal niet terug; je voorraad vult zich pas aan met de maaltijden daarna.
Kun je al na een uur een hongerklop krijgen?
Bij een rustige rit na een goede maaltijd zelden. Vertrek je nuchter, na een paar zware dagen of rijd je heel hard, dan kan het eerder.
Hoeveel moet ik eten op een rit van 100 km?
Een rit van 100 km duurt de meeste mensen 3,5 tot 4,5 uur. Reken op 40 tot 60 gram koolhydraten per uur: bijvoorbeeld elk uur een banaan en een gel, of een krentenbol en een bidon sportdrank.
Weet hoe lang je onderweg bent
KOERS plant je rondje op tijd of op afstand, zodat je van tevoren weet hoe lang je weg bent en hoeveel eten je meeneemt.
Lees ook
Rekenhulp: Calorieën fietsen